Af hverju leiklist?
Árið 2013 var leiklist bætt við sem námsgrein í Aðalnámskrá grunnskóla (Rannveig Björk Þorkelsdóttir, 2018). Leiklist nýtist vel í almennu skólastarfi og eru aðferðir hennar fjölbreyttar og skemmtilegar. Það hefur sýnt sig að leiklist gefur börnum tækifæri til að tjá sig og miðla hugmyndum og tilfinningum sínum. Samfélagsvitund og lýðræðisleg þátttaka nemenda eykst, auk þess sem þau þróa ímyndunarafl sitt. Það er mikið unnið með samskipti í leiklist og því er hún góð þjálfun fyrir nemendur í samvinnu og að eiga samskipti við aðra (Rannveig Björk Þorkelsdóttir, 2018).
Af hverju leikir?
Aðalnámskrá grunnskóla segir um leiki að þeir spili mikilvægan þátt í námi barna. Þar sem það hefur sýnt sig að leikir eru ekki jafn algeng kennsluaðferð í skólastofunni og aðrar verður að finna pláss fyrir þá í kennslustund (Mennta- og menningarmálaráðuneyti, 2013). Í gegnum leik veitist nemendum sérstakt tækifæri á að vera virkir þátttakendur í eigin námi (Hildur Dröfn Guðmundsdóttir og Rannveig Björk Þorkelsdóttir, 2019). Þegar nemendur fá að vera virkir þátttakendur í eigin námi eru meiri líkur á að viðhorf þeirra til námsins sé almennt jákvætt. Það er einnig ýmislegt sem bendir til þess að leikur hafi áhrif á framfæri barna í læsisþróun (Bodrova, 2008; Christie og Roskos, 2006).
Aðalnámskrá
Aðalnámskrá er grundvöllur námsmats og veitir upplýsingar um menntun barna á hverju skólastigi fyrir sig (Mennta- og menningarmálaráðuneyti, 2013). Í aðalnámskrá koma fram hæfniviðmið leiklistar en það segir til um hvaða hæfniviðmið leiklistar nemendur eiga að geta uppfyllt í lok 4., 7., og 10. bekkjar. í aðalnámskrá kemur fram að með notkun leiklistar sem kennsluaðferðar ná nemendur að vera virkir þátttakendur í eigin námi og lifa sig betur inn í námsefnið.
Meðal hæfniviðmiða sem nemendur eiga að hafa náð í lok 4. bekkjar segir að nemendur eigi að geta sett sig í spor annarra í leikrænu ferli/hlutverkaleik og tekið þátt í viðtali sem ákveðin persóna, sett saman einfalda leikþætti og beitt einföldu formi leiklistar (Mennta- og menningarmálaráðuneyti, 2013).
Meðal hæfniviðmiða sem nemendur eiga að hafa náð í lok 4. bekkjar segir að nemendur eigi að geta sett sig í spor annarra í leikrænu ferli/hlutverkaleik og tekið þátt í viðtali sem ákveðin persóna, sett saman einfalda leikþætti og beitt einföldu formi leiklistar (Mennta- og menningarmálaráðuneyti, 2013).
áhugavert efni um leiklist og leiki
|
Leiklistarbók eftir Rannveigu Björk Þorkelsdóttur og Jónu Guðrúnu Jónsdóttur (2021).
Leikjabókin eftir Jónu Guðrúnu Jónsdóttur og Rannveigu Björk Þorkelsdóttur (2020).
|
Vefsíða um leiklist eftir Rannveigu Björk Þorkelsdóttur og Jónu Guðrúnu Jónsdóttur (2012-2020).
Leikgleði á Menntamálastofnun eftir Sabínu Steinunni Halldórsdóttur (2016).
|
Grein eftir Ásu Helgu Ragnarsdóttur og Rannveigu Björk Þorkelsdóttur (2010) um nám í leiklist.
Grein eftir Hildi Dröfn Guðmundsdóttur og Rannveigu Björk Þorkelsdóttur (2019).
|
Heimildaskrá
Ása Helga Ragnarsdóttir og Rannveig Björk Þorkelsdóttir. (2010). Skapandi nám í gegnum leiklist. Netla. Bls. 1-14. https://netla.hi.is/serrit/2010/menntakvika2010/006.pdf.
Hildur Dröfn Guðmundsdóttir og Rannveig Björk Þorkelsdóttir. (2019). Taktu til við að tvista: Námsleikir í skólastarfi. Netla. Bls. 1-15. https://doi.org/10.24270/netla.2019.17.
Jóna Guðrún Jónsdóttir og Rannveig Björk Þorkelsdóttir. (2020). Leikjabókin: Leikir í listinni: Leikir úr ýmsum áttum.
Mennta- og menningarmálaráðuneyti. (2011). Aðalnámskrá leikskóla 2011.
Mennta- og menningarmálaráðuneyti. (2013). Aðalnámskrá grunnskóla: Almennur hluti 2011: Greinasvið 2013. Reykjavík: Höfundur.
Rannveig Björk Þorkelsdóttir. (2018). Margbrotið hlutverk leiklistarkennarans í kennslu leiklistar í tengslum við innleiðingu á leiklist. Netla. https://doi.org/10.24270/serritnetla.2019.20
Rannveig Björk Þorkelsdóttir og Jóna Guðrún Jónsdóttir. (2012 - 2020). Leikum af list. https://leikumaflist.com/
Rannveig Björk Þorkelsdóttir og Jóna Guðrún Jónsdóttir. (2021). Leikum af list: Kennslubók í aðferðum leiklistar. Reykjavík: Háskólaprent.
Sabína Steinunn Halldórsdóttir, Halldór Baldursson. (2016). Leikgleði: 50 Leikir. Menntamálastofnun.
Ása Helga Ragnarsdóttir og Rannveig Björk Þorkelsdóttir. (2010). Skapandi nám í gegnum leiklist. Netla. Bls. 1-14. https://netla.hi.is/serrit/2010/menntakvika2010/006.pdf.
Hildur Dröfn Guðmundsdóttir og Rannveig Björk Þorkelsdóttir. (2019). Taktu til við að tvista: Námsleikir í skólastarfi. Netla. Bls. 1-15. https://doi.org/10.24270/netla.2019.17.
Jóna Guðrún Jónsdóttir og Rannveig Björk Þorkelsdóttir. (2020). Leikjabókin: Leikir í listinni: Leikir úr ýmsum áttum.
Mennta- og menningarmálaráðuneyti. (2011). Aðalnámskrá leikskóla 2011.
Mennta- og menningarmálaráðuneyti. (2013). Aðalnámskrá grunnskóla: Almennur hluti 2011: Greinasvið 2013. Reykjavík: Höfundur.
Rannveig Björk Þorkelsdóttir. (2018). Margbrotið hlutverk leiklistarkennarans í kennslu leiklistar í tengslum við innleiðingu á leiklist. Netla. https://doi.org/10.24270/serritnetla.2019.20
Rannveig Björk Þorkelsdóttir og Jóna Guðrún Jónsdóttir. (2012 - 2020). Leikum af list. https://leikumaflist.com/
Rannveig Björk Þorkelsdóttir og Jóna Guðrún Jónsdóttir. (2021). Leikum af list: Kennslubók í aðferðum leiklistar. Reykjavík: Háskólaprent.
Sabína Steinunn Halldórsdóttir, Halldór Baldursson. (2016). Leikgleði: 50 Leikir. Menntamálastofnun.
Heimildaskrá myndir
Leikir
Children Playing Pictures #1520788 [mynd]. (e.d.). Clipart Library. http://clipart-library.com/clipart/6cyoekecn.ht
Pine Cone Clip Art [mynd].(e.d.). Pinclipart. https://www.pinclipart.com/maxpin/iTJRiJb/
[Ótitluð mynd af bingóspjaldi] [mynd]. (2019). Kids activities.com. https://kidsactivitiesblog.com/70822/outside-bingo-printable
illustration of Cartoon Farmer angry [mynd]. (e.d.). 123rf. https://www.123rf.com/photo_17813653_illustration-of-cartoon-farmer-angry.html
[Ótitluð mynd af krökkum í leik] [mynd]. (e.d.). CuteWallpaper. https://cutewallpaper.org/download.php?file=/24/blond-boy-cliparts/2793010986.jpg
Cartoon kids with 123 numbers[mynd]. (e.d.). Dreamstime. https://www.dreamstime.com/cartoon-kids-numbers-cartoon-kids-numbers-math-vector-background-school-counting-child-illustration-boy-cute-girl-happy-image157365724
Igor Sakowski. [Ótitluð mynd af stafakörlum] [mynd].(e.d.). Vectorstock.https://www.vectorstock.com/royalty-free-vector/funny-letter-characters-cartoon-vector-16304709
Tigatelu. [Ótitluð mynd af dýrum] [mynd]. (e.d.). Istock. https://www.istockphoto.com/vector/cartoon-wild-animals-in-the-jungle-gm1189069084-336536175
Herman. Kids playing with big number one to four [mynd]. (e.d.). Vectorstock. https://www.vectorstock.com/royalty-free-vector/kids-playing-with-big-number-one-to-four-vector-23609199
Andrea. Animals cartoon collection. [mynd]. (e.d.) Vectorstock. https://www.vectorstock.com/royalty-free-vector/animals-cartoon-collection-vector-842615
Tigatelu. Cartoon happy children playing together. (e.d.) Vectorstock. https://www.vectorstock.com/royalty-free-vector/cartoon-happy-children-playing-together-vector-31465016
Mascot Illustration Featuring a White Blood Cell and a Red Blood Cell Hanging Together. [mynd].(e.d.) 123rf. https://www.123rf.com/photo_30121622_mascot-illustration-featuring-a-white-blood-cell-and-a-red-blood-cell-hanging-together.html
Happy kids holding hands and dancing in a circle. Cute boys and girls having fun [mynd]. (2017). Istock. https://www.istockphoto.com/vector/happy-kids-holding-hands-and-dancing-in-a-circle-cute-boys-and-girls-having-fun-gm875503212-244413394
Olga Klyshina. Cartoon triangle with legs and arms. Cute Geometric figures learning. Nice visual educational material. (e.d.). Dreamstime. https://www.dreamstime.com/cartoon-triangle-legs-arms-cute-geometric-figures-learning-nice-visual-educational-material-cartoon-triangle-legs-image214054884
[Ótitluð mynd af Effeil turni] [mynd]. (e.d.). Shutterstock. https://www.shutterstock.com/es/image-vector/eiffel-tower-cartoon-vector-icon-illustration-1789595864
Two green leaves cartoon icon [mynd]. (e.d.). Adobe Stock. https://stock.adobe.com/search?k=leaf+cartoon&asset_id=99475080
Cute cartoon running boy and girl vector clip art illustration [mynd]. (e.d.). Myloview. https://myloview.com/sticker-cute-cartoon-running-boy-and-girl-vector-clip-art-illustration-no-79E4B06
Happy kids holding hands in a circle [mynd]. (e.d.). Vector Stock. https://www.vectorstock.com/royalty-free-vector/happy-kids-holding-hands-in-a-circle-cute-boys-vector-23717208
Children Playing Pictures #1520788 [mynd]. (e.d.). Clipart Library. http://clipart-library.com/clipart/6cyoekecn.ht
Pine Cone Clip Art [mynd].(e.d.). Pinclipart. https://www.pinclipart.com/maxpin/iTJRiJb/
[Ótitluð mynd af bingóspjaldi] [mynd]. (2019). Kids activities.com. https://kidsactivitiesblog.com/70822/outside-bingo-printable
illustration of Cartoon Farmer angry [mynd]. (e.d.). 123rf. https://www.123rf.com/photo_17813653_illustration-of-cartoon-farmer-angry.html
[Ótitluð mynd af krökkum í leik] [mynd]. (e.d.). CuteWallpaper. https://cutewallpaper.org/download.php?file=/24/blond-boy-cliparts/2793010986.jpg
Cartoon kids with 123 numbers[mynd]. (e.d.). Dreamstime. https://www.dreamstime.com/cartoon-kids-numbers-cartoon-kids-numbers-math-vector-background-school-counting-child-illustration-boy-cute-girl-happy-image157365724
Igor Sakowski. [Ótitluð mynd af stafakörlum] [mynd].(e.d.). Vectorstock.https://www.vectorstock.com/royalty-free-vector/funny-letter-characters-cartoon-vector-16304709
Tigatelu. [Ótitluð mynd af dýrum] [mynd]. (e.d.). Istock. https://www.istockphoto.com/vector/cartoon-wild-animals-in-the-jungle-gm1189069084-336536175
Herman. Kids playing with big number one to four [mynd]. (e.d.). Vectorstock. https://www.vectorstock.com/royalty-free-vector/kids-playing-with-big-number-one-to-four-vector-23609199
Andrea. Animals cartoon collection. [mynd]. (e.d.) Vectorstock. https://www.vectorstock.com/royalty-free-vector/animals-cartoon-collection-vector-842615
Tigatelu. Cartoon happy children playing together. (e.d.) Vectorstock. https://www.vectorstock.com/royalty-free-vector/cartoon-happy-children-playing-together-vector-31465016
Mascot Illustration Featuring a White Blood Cell and a Red Blood Cell Hanging Together. [mynd].(e.d.) 123rf. https://www.123rf.com/photo_30121622_mascot-illustration-featuring-a-white-blood-cell-and-a-red-blood-cell-hanging-together.html
Happy kids holding hands and dancing in a circle. Cute boys and girls having fun [mynd]. (2017). Istock. https://www.istockphoto.com/vector/happy-kids-holding-hands-and-dancing-in-a-circle-cute-boys-and-girls-having-fun-gm875503212-244413394
Olga Klyshina. Cartoon triangle with legs and arms. Cute Geometric figures learning. Nice visual educational material. (e.d.). Dreamstime. https://www.dreamstime.com/cartoon-triangle-legs-arms-cute-geometric-figures-learning-nice-visual-educational-material-cartoon-triangle-legs-image214054884
[Ótitluð mynd af Effeil turni] [mynd]. (e.d.). Shutterstock. https://www.shutterstock.com/es/image-vector/eiffel-tower-cartoon-vector-icon-illustration-1789595864
Two green leaves cartoon icon [mynd]. (e.d.). Adobe Stock. https://stock.adobe.com/search?k=leaf+cartoon&asset_id=99475080
Cute cartoon running boy and girl vector clip art illustration [mynd]. (e.d.). Myloview. https://myloview.com/sticker-cute-cartoon-running-boy-and-girl-vector-clip-art-illustration-no-79E4B06
Happy kids holding hands in a circle [mynd]. (e.d.). Vector Stock. https://www.vectorstock.com/royalty-free-vector/happy-kids-holding-hands-in-a-circle-cute-boys-vector-23717208
Leiklist
Mizkit. (e.d). Retro style microphone isolated on white background [mynd]. Shutterstock. https://www.shutterstock.com/image-photo/retro-style-microphone-isolated-on-white-1721445463
Cute Kid Characters Wearing Animal Costumes Vector Illustration Set [mynd]. (e.d.) Shutterstock. https://www.shutterstock.com/image-vector/cute-kid-characters-wearing-animal-costumes-1828263821
Children playing monkey with friends illustration [mynd]. (e.d.). 123rf. https://www.123rf.com/photo_52037028_children-playing-monkey-with-friends-illustration.html
Cristian Lungu. (2021). Young actor stock illustration [mynd]. Istock by Getty images. https://www.istockphoto.com/vector/young-actor-gm163023576-17212930
Nicole Taionescu. (2021). Children Taking Acting Classes Vector Cartoon Illustration stock illustration [mynd]. Istock by Getty images. https://www.istockphoto.com/vector/children-taking-acting-classes-vector-cartoon-illustration-gm1322032180-408115447
Onyxprj (e.d.). Kid actors. Theater performance of funny childrens boys and girls in costume standing at school stage vector characters [mynd]. Dreamstime. https://www.dreamstime.com/kid-actors-theater-performance-funny-childrens-boys-girls-costume-standing-school-stage-vector-characters-cartoon-image141030914
[ótitluð mynd af yes and] [mynd]. (e.d.). Uscj. https://uscj.org/blog/getting-to-yes-and
Lordalea. (2009). Little boy, story book - Illustration [mynd]. Istock by Getty images. https://www.istockphoto.com/kr/%EB%B2%A1%ED%84%B0/%EC%9E%91%EC%9D%80%EA%B0%80-%EB%82%A8%EC%9E%90%EC%95%84%EC%9D%B4-%EC%8A%A4%ED%86%A0%EB%A6%AC-%EB%B6%81-gm93249361-10857159
[Ótitluð mynd af stúlku] [mynd]. (e.d.). Freepik. https://br.freepik.com/vetores-premium/feliz-menino-bonitinho-garoto-com-ideia-de-luz_7506487.htm
[Ótitluð mynd af think, pair, share] [mynd]. (e.d.). Haleedearing. http://haleedearing.weebly.com/teaching-strategies.html
